Zrównoważona turystyka w Polsce – wyzwania, bariery i sukcesy

Brak wzajemnego zaufania i współpracy między interesariuszami, brak strategii zrównoważonego rozwoju turystyki, niska świadomość korzyści ze zrównoważonej turystyki czy brak skoordynowanego marketingu to główne bariery w prowadzeniu zrównoważonej turystyki w Polsce wymieniane podczas warsztatów które przeprowadziłam w Warszawie.

warsztaty goldap speak

17 czerwca w Warszawie prowadziłam wraz z Adamem Mikołajczykiem, prezesem Europejskiego Instytutu Marketingu Miejsc praktyczne warsztaty ‘Zrównoważona turystyka – wyzwania, bariery, sukcesy’, zorganizowane przez Polską Organizację Turystyczną. Uczestniczyli w nich przedstawiciele regionalnych i lokalnych organizacji turystycznych, samorządów lokalnych, placówek naukowych oraz małych biznesów turystycznych od Bałtylu do Tatr biorących udział w tegorocznej edycji projektu EDEN (European Destinations of Excellence) na „Najlepsze Europejskie Destynacje Turystyczne” w kategorii turystyka zdrowotna i wellness. Nasze warsztaty poprzedziły ceremonię wręczenia nagród laureatom konkursu.

Celem warsztatów było:

  • zaprezentowanie przykładów praktyk z całego świata by wskazać źródła inspiracji, zanalizować ‘co działa a co nie’, co ma wpływ na sukces ale też jakich unikać błędów podczas planowania i wdrażania zrównoważonej turystyki w Polsce;
  • wspólne zidentyfikowanie wyzwań i barier rozwoju turystki zrównoważonej w Polsce, oraz
  • zainspirowanie uczestników do podejmowania nowych inicjatyw i rozwiązań, które mogę zostać zastosowane zarówno przez organizację turystyczną, biznes, turystę czy DMO (Destination Management Organisation)

warsztaty smiles

Wyzwania i bariery

Do naszej prezentacji dobrych oraz mniej udanych praktyk z całego świata w planowaniu i wdrażaniu zrównoważonej turystyki wybraliśmy przykłady z sektora turystyki zdrowotnej i wellness które łatwo można odnieść do polskich warunków (i odpowiedzieć na pytania: jakie rozwiązania sprawdzają lub sprawdziłyby się w mojej destynacji, ale również z jakimi problemami się spotykają). Po omówieniu kilkunastu przykładów poprosiliśmy uczestników o podzielenie się doświadczeniami z ich destynacji z całej Polski, zarówno pozytywnymi doświadczeniami sprawnych rozwiązań jak i problemami. Podczas żywej i interesującej dyskusji wspólnie zidentyfikowaliśmy wyzwania i bariery rozwoju turystki zrównoważonej w Polsce, i te najczęściej wymieniane to:

  • Brak wzajemnego zaufania i współpracy między interesariuszami – zarówno między samorządem lokalnymi i biznesem, jak i między biznesami turystycznymi.
  • Brak strategii zrównoważonego rozwoju turystyki, i związany z tym brak lidera – organizacji lub grupy ludzi rozumiejących potrzebę długoterminowego, planowanowanego rozwoju turystyki w destynacji. To klasyczny problem destynacji rozwinających się turystycznie gdzie nie ma sprawnego DMO (Destination Management Organisation)
  • Brak wspólnej promocji i skoordynowanego marketingu małych biznesów – i często niezdrowa konkurencja
  • Brak wykwalifikowanej kadry, brak profesjonalizmu wśród dostawców usług
  • Niska świadomość lokalnych atutów destynacji które można sprzedać turystom, wynikająca często ze słabego zrozumienia potrzeb i motywacji nowoczesnego turysty
  • Niska świadomość korzyści ze zrównoważonej turystyki – u wszystkich podmiotów (samorząd, biznes, lokalni mieszkańcy ale również turyści)
  • Niezrównoważona promocja regionów
  • Liczba turystów jako główny wskaźnik sukcesu turystycznego (wciąż najbardziej liczy się ilość a nie jakość turysty)

warsztaty sala

Nie tylko polskie problemy

Pod koniec 2017 prowadziłam podobne warsztaty w Gruzji podczas dużej konferencji dla destynacji i biznesów . Przez dwa dni omawialiśmy bariery i sukcesy w rozwoju zrównoważonej turystyki na Kaukazie. Proszę spojrzeć na listę z Gruzji – pierwsze kilka z Polski są dokładnie takie same. Napiszę osobny post na ten temat ponieważ warto poświęcić temu więcej miejsca i czasu.

challenges

Światełko w tunelu

Nie jest jednak z tą zrównoważoną turystyką tak źle. Uczestnicy warsztatów to laureaci konkursu EDEN których ‘produkty zarządzane są zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju’ i pracujący w kierunku ciągłego ulepszania i produków, i całych destynacji. Według nich pozytywne zmiany które można zaobserwować to:

  • Dobra współpraca (lub chęć – a to już wiele!) między biznesami które rozumieją potrzebę wspólnego działania (promocja, podział usług) w celu dotarcia do większej liczby turystów
  • Oparcie na lokalnych produktach
  • Prace destynacji nad strategią zrównoważonego rozwoju turystyki
  • Rosnący trend w ograniczaniu śmieci
  • Rosnąca świadomość o konieczności prowadzenia turystyki w sposób zrównoważony.

 Scenariusz

Podczas ostatniej części warsztatów – scenariusza z wymyślonej destynacji w Polsce z szybko rozwijającą się turystyką powodującą wiele negatywnych skutków – uczestnicy pracowali w grupach nad propozycją rozwiązań które zminimalizują negatywny i zmaksymalizują pozytywny wpływ turystyki na mieszkańców, turystów, biznesów i środowiska naturalnego. Wszyscy zaangangażowali się w przedstawienie praktycznych, innowacyjnych i bardzo trafnych rozwiązań z punktu widzenia lokalnego biznesu, organizacji turystycznych oraz turysty. Według mnie właśnie wzrost wiedzy i świadomości Polaków jak można zminimalizować negatywny i zmaksymalizować pozytywny wpływ turystyki w destynacji jest kluczowy w rozwoju zrównoważonej turystyki w Polsce.

==========================================================================

EDEN, czyli European Destinations of Excellence to projekt zainaugurowany w 2006 roku przez Komisję Europejską. Polska przystąpiła do niego w 2009 roku. Jego celem jest stworzenie europejskiej sieci obszarów i produktów turystycznych, które dotychczas są mało rozpoznawalne, ale charakteryzują się wyjątkowymi walorami dla przyrodniczo-kulturowego dziedzictwa Europy. Laureaci konkursu to produkty zarządzane zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, a więc z poszanowaniem dla miejscowej kultury i tradycji, zasobów naturalnych oraz lokalnej ekonomii. Tematem tegorocznej odsłony konkursu była turystyka zdrowotna i wellness.

About martas2912

Sustainable tourism specialist with communications, marketing and stakeholder engagement background, specialising in sustainable destination management and Protected Areas (PA) tourism. Advised and provided training on responsible tourism development for several international organizations in the Caucasus, the Western Balkans and Eastern Europe. Speaker and trainer. Mentor and an Associate Staff member at Leeds Beckett University for the MSc in Responsible Tourism Management course, focussing all academic research on mountain and PA tourism in the Caucasus
This entry was posted in Destination, sustainable tourism and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s